Transitievergoeding na 2 jaar ziekte: waar heb je recht op?
Twee jaar ziek thuis. De re-integratie is mislukt, je werkgever wil het dienstverband beëindigen, en je vraagt je af: heb ik recht op een transitievergoeding? Het antwoord is ja. Onverkort. Op grond van artikel 7:673 BW heeft elke werknemer bij ontslag recht op de wettelijke transitievergoeding, ook als de reden van ontslag langdurige arbeidsongeschiktheid is. Toch lopen veel werknemers geld mis, simpelweg omdat ze niet weten hoe het werkt.
Wat gebeurt er na 104 weken ziekte?
Na 104 weken (2 jaar) ziekte stopt de wettelijke loondoorbetalingsplicht van je werkgever. Op dat moment gebeuren er twee dingen. Ten eerste beoordeelt UWV of je recht hebt op een WIA-uitkering. Ten tweede mag je werkgever een ontslagvergunning aanvragen bij UWV op grond van langdurige arbeidsongeschiktheid (art. 7:669 lid 3 sub b BW). Dit wordt ook wel de "b-grond" genoemd.
De voorwaarden voor ontslag op de b-grond zijn:
- De werknemer is minimaal 104 weken onafgebroken ziek geweest.
- Er is geen herstel te verwachten binnen 26 weken.
- De werknemer kan niet herplaatst worden in een andere passende functie binnen de organisatie (eventueel met scholing).
Als UWV de ontslagvergunning verleent, mag de werkgever het dienstverband opzeggen met inachtneming van de wettelijke opzegtermijn. Vervolgens is de werkgever de transitievergoeding verschuldigd.
Volledig recht op transitievergoeding bij ziekte
Er bestaan hardnekkige misverstanden over dit punt. Sommige werkgevers suggereren dat je geen transitievergoeding krijgt bij ontslag wegens ziekte, of dat je alleen een gedeeltelijke vergoeding ontvangt. Dat klopt niet. De wet maakt geen onderscheid naar de reden van ontslag. Of het nu bedrijfseconomische redenen, een verstoorde arbeidsrelatie of langdurige arbeidsongeschiktheid betreft: de transitievergoeding is altijd verschuldigd.
De hoogte is hetzelfde als bij elk ander ontslag: 1/3 bruto maandsalaris per dienstjaar, pro rata berekend per maand en per dag. Gebruik onze gratis calculator om het exacte bedrag te berekenen op basis van jouw situatie.
Hoe bereken je de transitievergoeding bij ziekte?
Een veelgemaakte denkfout: de transitievergoeding wordt niet berekend over alleen de periode dat je gezond werkte. Het hele dienstverband telt mee, inclusief de twee jaar ziekte. Ben je 12 jaar in dienst geweest, waarvan de laatste 2 jaar ziek, dan wordt de vergoeding berekend over alle 12 jaar.
De formule sinds de Wet Arbeidsmarkt in Balans (WAB, 1 januari 2020):
- Per volledig dienstjaar: 1/3 bruto maandsalaris
- Per resterende maand: 1/36 bruto maandsalaris
- Per resterende dag: 1/36 bruto maandsalaris gedeeld door het aantal dagen in die maand
Het bruto maandsalaris omvat je basissalaris plus 8% vakantiegeld, en eventueel een 13e maand of structurele toeslagen. Variabele beloningen (bonus, provisie) worden gemiddeld over de afgelopen 36 maanden. Let op: het salaris dat je tijdens ziekte ontving (vaak 70% in het tweede ziektejaar) is niet de maatstaf. De berekening gaat uit van je volledige overeengekomen salaris.
Het wettelijk maximum in 2026 is 102.000 euro bruto, tenzij je jaarsalaris hoger is. Lees meer over de belasting over je transitievergoeding.
Het slapend dienstverband: een lang hoofdstuk
Jarenlang hielden veel werkgevers het dienstverband na 2 jaar ziekte bewust in stand, zonder het formeel te beëindigen. De loondoorbetalingsplicht was gestopt, maar het arbeidscontract bleef bestaan. Dit noemde men een "slapend dienstverband." De werknemer stond op de loonlijst, ontving geen salaris meer, maar kon ook niet zelf ontslag nemen zonder de transitievergoeding mis te lopen.
De reden was financieel: door het dienstverband niet te beëindigen, hoefde de werkgever de transitievergoeding niet te betalen. Voor werknemers met lange dienstverbanden kon dat om tienduizenden euro's gaan. Een wrange situatie, want de werknemer die al twee jaar ziek was geweest, verloor ook nog eens zijn recht op een financiële compensatie.
Het Xella-arrest: werkgever moet meewerken
Op 8 november 2019 maakte de Hoge Raad een einde aan de slapend-dienstverbandpraktijk. In het zogeheten Xella-arrest (ECLI:NL:HR:2019:1734) oordeelde de Hoge Raad dat een werkgever, op verzoek van de werknemer, in beginsel verplicht is mee te werken aan beëindiging van een slapend dienstverband. De werkgever moet daarbij de transitievergoeding betalen.
De redenering van de Hoge Raad is helder: het goed werkgeverschap (art. 7:611 BW) brengt mee dat een werkgever een werknemer niet in een slapend dienstverband mag houden met als enig doel de transitievergoeding te ontlopen. De Hoge Raad koppelde deze verplichting nadrukkelijk aan de compensatieregeling: werkgevers worden immers gecompenseerd door UWV, waardoor het financiële argument om het dienstverband slapend te houden is weggevallen.
Er is slechts één uitzondering: de werkgever hoeft niet mee te werken als hij een gerechtvaardigd belang heeft bij instandhouding van het dienstverband. Denk aan een reëel uitzicht op re-integratie. In de praktijk wordt dit zelden gehonoreerd.
Compensatieregeling transitievergoeding (sinds 2020)
Sinds 1 april 2020 kunnen werkgevers compensatie aanvragen bij UWV voor de transitievergoeding die zij hebben betaald na ontslag wegens langdurige arbeidsongeschiktheid. Dit is vastgelegd in de Regeling compensatie transitievergoeding (art. 7:673e BW). De regeling geldt met terugwerkende kracht tot 1 juli 2015.
Belangrijke voorwaarden:
- De werknemer is ontslagen (of het dienstverband is met wederzijds goedvinden beëindigd) wegens langdurige arbeidsongeschiktheid na 104 weken ziekte.
- De werkgever heeft de transitievergoeding daadwerkelijk betaald aan de werknemer.
- De aanvraag bij UWV moet binnen 6 maanden na betaling worden ingediend.
- UWV compenseert maximaal het bedrag dat verschuldigd was op de dag na afloop van de 104 weken loondoorbetaling. Heeft het dienstverband langer slapend voortgeduurd, dan wordt het meerdere niet vergoed.
Voor jou als werknemer verandert de compensatieregeling niets aan je recht op de transitievergoeding. Het is een regeling tussen werkgever en UWV. Maar het is nuttig om te weten, omdat het het financiële bezwaar van je werkgever wegneemt en onderhandelen makkelijker maakt.
WIA-uitkering naast de transitievergoeding
Een veel gestelde vraag: als ik een WIA-uitkering ontvang, krijg ik dan ook nog een transitievergoeding? Ja. De twee staan volledig los van elkaar. De WIA is een periodieke uitkering die (een deel van) je inkomen vervangt na arbeidsongeschiktheid. De transitievergoeding is een eenmalige vergoeding voor het verlies van je arbeidsovereenkomst. Je hebt recht op beide.
Verschil IVA en WGA
Na de WIA-keuring door UWV word je ingedeeld in een van twee regelingen:
- IVA (Inkomensvoorziening Volledig Arbeidsongeschikten): je bent duurzaam en volledig (80-100%) arbeidsongeschikt. Je ontvangt 75% van je laatstverdiende loon, zonder einddatum. De transitievergoeding verandert hier niet door.
- WGA (Werkhervatting Gedeeltelijk Arbeidsgeschikten): je bent 35-80% arbeidsongeschikt, of volledig maar niet duurzaam. De hoogte en duur van je uitkering hangen af van je resterende verdiencapaciteit.
In beide gevallen heb je recht op de volledige transitievergoeding als je werkgever het dienstverband beëindigt. Het maakt voor de hoogte van de transitievergoeding niet uit of je in de IVA of WGA terechtkomt. Wel kan de WIA-indeling gevolgen hebben voor onderhandelingen over een vaststellingsovereenkomst (VSO), omdat bij gedeeltelijke arbeidsongeschiktheid de werkgever soms bereid is meer te bieden vanwege de re-integratieverplichting die nog doorloopt. Meer weten over onderhandelen? Bekijk onze VSO checklist.
Gedeeltelijk arbeidsongeschikt: wat dan?
Bij gedeeltelijke arbeidsongeschiktheid (35-80%) wordt de situatie complexer. Je werkgever is verplicht om te onderzoeken of je in een aangepaste of andere functie kunt werken. Lukt dat niet, dan kan de werkgever alsnog ontslag aanvragen bij UWV op de b-grond.
De transitievergoeding wordt dan berekend over het volledige salaris van vóór de ziekte, niet over het eventueel verlaagde salaris. In sommige gevallen wordt het dienstverband gedeeltelijk beëindigd. De Hoge Raad heeft in 2018 (Kolom-arrest) bepaald dat bij een gedeeltelijke beëindiging een evenredige transitievergoeding verschuldigd kan zijn.
Ben je minder dan 35% arbeidsongeschikt? Dan val je niet onder de WIA, maar je werkgever kan je ook niet ontslaan wegens arbeidsongeschiktheid als je het overeengekomen werk (eventueel in aangepaste vorm) kunt verrichten. Ontslag op andere gronden blijft uiteraard mogelijk, en ook dan heb je recht op de transitievergoeding.
De drie routes naar beëindiging
Na 104 weken ziekte kan het dienstverband op drie manieren eindigen:
- 1. UWV-ontslagvergunning: de werkgever vraagt een ontslagvergunning aan op de b-grond. UWV toetst of aan de drie voorwaarden is voldaan (104 weken ziek, geen herstel verwacht, geen herplaatsing mogelijk). Na verlening zegt de werkgever op met inachtneming van de opzegtermijn.
- 2. Vaststellingsovereenkomst (VSO): werkgever en werknemer spreken beëindiging in onderling overleg af. De transitievergoeding wordt opgenomen in de VSO. Vaak is er ruimte om meer te bedingen dan de wettelijke vergoeding.
- 3. Kantonrechter: als werkgever en werknemer het niet eens worden, kan de werkgever de kantonrechter vragen het dienstverband te ontbinden.
In alle drie de routes heb je recht op de transitievergoeding.
Praktische tips bij ontslag na langdurige ziekte
- Laat je niet onder druk zetten. Je werkgever mag niet eisen dat je afziet van de transitievergoeding. Ook niet als hij "het niet kan betalen." Hij kan compensatie aanvragen bij UWV.
- Controleer de berekening. Werkgevers rekenen soms met het verlaagde ziekteloon in plaats van het volledige overeengekomen salaris. Dat is onjuist. Gebruik onze calculator om het correcte bedrag te bepalen.
- Vraag actief om beëindiging bij een slapend dienstverband. Sinds het Xella-arrest (2019) is je werkgever verplicht mee te werken. Doe het verzoek schriftelijk (per aangetekende brief of e-mail met ontvangstbevestiging).
- Let op de bedenktijd bij een VSO. Na ondertekening van een vaststellingsovereenkomst heb je 14 dagen bedenktijd om de overeenkomst te ontbinden, zonder opgaaf van reden.
- Overweeg scholing als fiscale constructie. Als de werkgever de transitievergoeding (deels) rechtstreeks besteedt aan een opleiding, is dat bedrag onbelast. Dit kan duizenden euro's schelen.
- Raadpleeg een specialist bij twijfel. Een arbeidsrechtadvocaat of rechtsbijstandsverzekeraar kan je helpen bij complexe situaties, zoals een gedeeltelijk slapend dienstverband of een geschil over de hoogte van de vergoeding.
Rekenvoorbeeld
Stel: je bent 8 jaar en 4 maanden in dienst geweest. Je bruto maandsalaris bedraagt 3.200 euro (exclusief vakantiegeld). Het dienstverband wordt beëindigd na 104 weken ziekte.
- Bruto maandsalaris inclusief vakantiegeld (8%): 3.200 x 1,08 = 3.456 euro
- Per volledig dienstjaar: 3.456 / 3 = 1.152 euro
- 8 volledige jaren: 8 x 1.152 = 9.216 euro
- 4 resterende maanden: 4 x (3.456 / 36) = 4 x 96 = 384 euro
- Totale transitievergoeding: 9.600 euro bruto
Na belasting houd je hier circa 6.100 tot 6.600 euro van over, afhankelijk van je overige jaarinkomen. Bereken het exacte netto bedrag met onze calculator.
Relevante wetsartikelen
- Art. 7:673 BW (recht op transitievergoeding)
- Art. 7:669 lid 3 sub b BW (ontslag wegens langdurige arbeidsongeschiktheid)
- Art. 7:673e BW (compensatieregeling transitievergoeding)
- Hoge Raad 8 november 2019, ECLI:NL:HR:2019:1734 (Xella-arrest)